Geri gitKayıt olduğu tarihte 19 yaşından gün almayan öğrenciler;
1-Mesleki eğitim merkezlerine en az İlköğretim mezunları ile 1996-1997 öğretim yılı ve daha önceki yıllarda İlkokullardan mezun olanlar (5. sınıfı bitirenler) veya ortaokullardan ayrılan öğrenciler kayıt yaptırabilir.
2-Kanun kapsamında bulunan herhangi bir meslekte çalışıyor olmak,
3-Sağlık durumu pratik eğitimi yapacağı (çalışacağı) mesleğe uygun olmak,
4-Çalıştığı işyeri esnaf odası vb. kayıtlı olmak
Kayıt olduğu tarihte 18 yaşını doldurup 19 yaşından gün alan öğrenciler ;
Yukarıdaki şartlara ilave olarak ;
1- Daha önce Mesleki (çıraklık) eğitimden geçmemiş olmak,
2- Askerlikle ilişkisi bulunmamak.
Kayıt İçin İstenen Belgeler;
1-4 Adet Çıraklık Sözleşmesi (okuldan alınacak)
2-Diploma veya öğrenim belgesinin aslı ve fotokopisi
3-Nüfus cüzdanı aslı ve iki adet fotokopisi ( T.C.Kimlik No)
4-İkametgah kağıdı
5-Sağlık raporu (Sağlık ocağı vb.)
6-6 Adet vesikalık resim (son 6 ayda çekilmiş)
7-Kan grubunu gösterir belge
8-İşyeri sahibinin "Usta Öğreticilik Belgesi" aslı ve fotokopisi
Zorunlu temel eğitimini tamamladıktan sonra, gerçek iş ortamında fiilen çalışmak suretiyle meslek öğrenmek isteyen 15 yaş ve üzerindeki vatandaşlarımızın teorik ve pratik mesleki eğitimlerinin bir programa göre yapılmasını sağlayarak, onları ülkenin ihtiyaç duyduğu becerili işgücü haline getirmek, çıraklık eğitiminin temel amacıdır.
Çıraklık eğitimi ile ayrıca;
1. İş hayatında çalışma disiplinin sağlanması,
2. Çırak öğrencilerin sosyal güvenlik kapsamına alınması,
3. Ülke çapında mesleki standartların sağlanması,
4. İşyeri açmanın belli bir düzene bağlanması,
5. Meslek analizine dayalı olarak günümüzde geçerli mesleklerin belirlenmesi,
6. Yapılan işlerin kalite ve veriminin yükselmesi,
7. Eğitimde fırsat eşitliğinin yaygınlaştırılması gibi amaçların gerçekleştirilmesi hedeflenmektedir.
Bu eğitimi tamamlayan vatandaşlarımız:
1. İyi bir vatandaştan beklenen davranışları kazanacak,
2. Çeşitli mesleklerdeki ortak iş ve işlemleri öğrenecek,
3. Çalışma disiplininin anlam ve önemini kavrayacak,
4. Ortak bir genel kültür edinecek,
5. Çalışma hayatına uyum sağlamaya yardımcı olacak tutum ve davranışlar kazanacaklardır.
ÇIRAKLIK EĞİTİMİ
Aday çırak ve çırakların teorik ve pratik eğitimleri, birbirini tamamlayacak şekilde plânlanır ve yürütülür. Çıraklık eğitiminin amacına uygun olarak her meslek dalının özel amaçları ve bu amaçları gerçekleştirecek derslerin çeşitleri, süreleri, konuları ve uygulamada göz önünde bulundurulacak esaslar, Bakanlıkça hazırlanan çerçeve öğretim programlarında belirtilir.
Aday çırak ve çıraklar, mesleğin özelliğine göre haftada 8 saatten az olmamak üzere teorik eğitim görürler.
Teorik eğitim, pazar günleri dışında haftada bir gün ve çalışma saatleri içinde yapılır. Zorunlu durumlarda, iş yerinin olanak ve koşulları ile öğretmen ve usta öğretici durumu dikkate alınarak teorik eğitim yoğunlaştırılarak da uygulanabilir.
Aday çırak ve çıraklar, mesleğin özelliği dikkate alınarak hazırlanan eğitim programlarına göre yılda 11 ay süre ile pratik eğitim yaparlar. 1475 sayılı İş Kanununun 69 uncu maddesi göz önünde bulundurularak iş yerindeki çalışma saatlerine uygun olarak usta öğretici gözetiminde çalışırlar.
Çıraklık eğitimi, uygulama kapsamındaki meslek dallarında 19 yaşından gün almış olanlardan daha önce çıraklık eğitiminden geçmemiş olanların yaşlarına ve eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek meslekî eğitim ile lise ve daha üst düzeyde genel eğitimden sonra çıraklık eğitimine başlayanlar için düzenlenecek eğitim süresinin ne kadar kısaltılacağı, muaf tutulacağı dersler ve benzeri hususlarla ilgili esas ve usuller, Başkanlığın görüşü alınarak ilgili birimce belirlenir.
Ayrıca, meslekî ve teknik eğitim okul ve kurumlarında uygulanan örgün
eğitim programlarının her hangi bir kademesinden ayrılanlar ile yaygın meslekî ve teknik eğitim programlarını tamamlayarak belge veya sertifika alanlardan, kendi alanlarında çıraklık eğitimine başlayanlar için çıraklık eğitim süresi, daha önce aldığı meslekî eğitim programının içeriği ile devam edeceği çıraklık eğitimi programının içeriği değerlendirilerek Bakanlıkça belirlenir (Meslekî ve Teknik Eğitim Yönetmeliğinin 27. Maddesi).
Çıraklık döneminde uygulanan haftalık ders dağıtımı mesleklere göre farklılık göstermektedir. Çıraklık eğitiminde Genel bilgi Dersleri bütün meslek dallarında ortak uygulanmaktadır.
a) Kurumların işlevlerinin, Türk Millî Eğitiminin genel amaç ve temel ilkeleri doğrultusunda evrensel hukuka, demokrasi ve insan haklarına uygun ve bir bütünlük içinde yerine getirilmesi,
b) Kalkınma plânları, hükümet programları ve millî eğitim şûrası kararlarında yer alan hedefler, ilkeler ve politikalara uygun olarak insan gücü, eğitim ve istihdam ilişkilerinin sağlıklı, dengeli ve dinamik bir yapıya kavuşturulması,
c) Gençlere ve yetişkinlere ortak bir genel kültür kazandırmak suretiyle onlarda kişi ve toplum sorunlarını tanıma ve çözüm yollarını üretme; ülkenin sosyal, kültürel ve ekonomik kalkınmasına katkıda bulunma bilincinin kazandırılması,
d) Meslekî ve teknik eğitim alanında, yerel yönetimler, ilgili oda, kamu ve özel kurum ve kuruluşlar ile gönüllü kuruluş temsilcileri ve sivil toplum örgütlerinin eğitim yönetimi karar süreçlerine katılım ve katkılarının sağlanması, uygulama ve iş birliğinin kurumsallaştırılması,
e) Eğitim binalarının fizikî kapasiteleri ile personel, donatım ve diğer olanaklarının en etkin ve verimli biçimde kullanılması amacıyla meslekî ve teknik eğitim okul ve kurumlarının öncelikle Bakanlıkça belirlenecek küçük yerleşim birimlerinden başlanmak üzere merkezler olarak yapılandırılması,
f) Örgün, çıraklık ve yaygın meslekî ve teknik eğitimle her bireye ilgi, istek ve yetenekleri doğrultusunda bilgi, beceri, tutum, davranış ve iş alışkanlıklarının kazandırılması,
g) İş ve hizmet alanlarında gereksinim duyulan nitelikli insan gücünün yetiştirilmesi, sürekli eğitimle meslekî bilgi ve becerilerinin güncelleştirilmesi ve uygulanan programlarla girişimcilik bilincinin kazandırılması,
h) Öğretim programlarının bütünlüğü ve devamlılığı içinde kurumların bir veya daha fazla meslek yüksekokulu ile ilişkilendirilmiş meslekî ve teknik eğitim bölgelerinin oluşturulması, yüksek öğretim kurumları ile her alanda iş birliği yapılması ve ortak çalışmaların yürütülmesi,
ı) Meslekî eğitim almış olanların alanlarında istihdamlarının sağlanması,
i) İstihdam edilenlerin, uluslar arası standartlara ve performanslarına göre geliştirme ve uyum kurslarıyla eğitim düzeylerinin yükseltilmesi,
j) Meslekî ve teknik eğitim sürecinde teknolojinin etkin ve verimli kullanılarak eğitimin çağdaş, bilimsel ölçütlerde ve yüksek nitelikte sunulması,
k) Eğitim, üretim ve hizmette uluslar arası standartlara uyulması ve meslekî eğitimde belgelendirmenin özendirilmesi,
l) Eğitimin modüler programlarla yapılması, yaşam boyu öğrenim ve sürekli meslekî eğitimin bireylere benimsetilmesi,
m) Her ortamda kazanılan yeterliklerin değerlendirilmesi ve belge bütünlüğünün sağlanması,
n) Öğretim sürecinde bilimsel düşüncenin, üretkenliğin, insana ve doğaya ilişkin sevgi ve estetik değerlerin esas alınarak plânlı ve zaman yönetimine il işkin yaklaşımların benimsenmesi,
o) Ekibin birer üyesi olan yönetici, öğretmen, öğrenci ve velinin çevreyle olan ilişkilerinde gönüllülük, karşılıklı sevgi, saygı, anlayış, hoşgörü ve görgü kurallarına uygun davranışların ön plânda tutulması,
ö) Değerlendirmelerin objektif olarak yapılması, başarının teşvik edilmesi, desteklenmesi ve ödüllendirilmesi,
p) Yetki ve sorumlulukların gönüllü olarak paylaşılması, iletişim kanallarının açık tutulması,
r) Yönetici ve öğretmenlerin, kurum ve işletmede eğitim lideri olması,
s) Eğitim-öğretimde ders dışı etkinliklerin de eğitimin ayrılmaz bir parçası olarak kabul edilmesi ve değerlendirilmesi,
ş) Meslekî rehberliğin etkin olarak sürdürülmesi, teknolojik gelişmelerin sürekli olarak izlenmesi,
t) Her türlü iş ve işlemin elektronik ortamda yürütülmesi, izlenmesi ve saklanması,
u) Meslekî ve teknik orta öğretim programları ile bu programların devamı niteliğindeki meslek yüksekokulları arasında program bütünlüğünün sağlanması temel ilkedir (Meslekî Teknik Eğitim Yönetmeliğinin 5. Maddesi).
3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanunu ile çıraklık eğitiminin daha etkili bir şekilde
uygulanmasını temin amacıyla çırak ve işverenlere için getirilen haklar. Bu haklar
dan;
A.ÇIRAK ÖĞRENCİLERE TANINAN HAKLAR
1. Sosyal güvenlik şemsiyesi altına alınmışlardır.
2. Askerlik işlemleri eğitimlerinin sonuna kadar ertelenmektedir.
3. İşyerlerinden ücret almaları sağlanmıştır.
4. Bütün öğrencilik haklarından faydalanmaktadırlar.
5. Meslekî ve Teknik Orta Öğretim ve Yüksek Öğretim Kurumlarına açık öğretime devam ederek yatay ve dikey geçiş yapabilecektir.
B. İŞVERENLERE TANINAN HAKLAR
1. Aday çırak ve çırakların sigorta primleri Devlet tarafından karşılanmaktadır.
2. İş hayatına çalışma disiplini getirilmiştir. Aday çırak ve çıraklar, sözleşme ile işyerine bağlandıkları için gelişigüzel işyeri değiştirememektedirler.
3. İşyeri açma belirli kurallara bağlanmıştır. Kanunla gelişigüzel işyeri açılması önlenmiştir.
4. Kanun kapsamına giren işyerlerinde Kanunda belirtilen sınırlar içerisinde ve Bakanlıkça tespit edilen esas ve ölçülere göre çırak, teknik ve meslek lisesi öğrencilerine beceri eğitimi yaptıran gerçek ve tüzel kişilere Gelir ve Kurumlar Vergilerinden fona ödedikleri meblağın % 50’si teşvik primi olarak fondan iade olunur (3308 -33.maddesi).
BERBERLİK
ERKEK BERBERLİĞİ
16.01.1997
3
1,5
2
KUAFÖRLÜK
16.01.1997
3
1,5
2
İsteyen kalfalar için ustalık eğitimleri düzenlenir. Kalfaların katılacağı ustalık eğitiminin kapsam ve süresi, Bakanlıkça hazırlanacak programlarda belirlenir. Bu eğitim; çalışma saatleri dışında valilikçe uygun görülecek yerlerde yapılır. Söz konusu eğitim kurum müdürlüğünce hazırlanacak ve valilikçe onaylanacak çalışma takvimine göre düzenlenir.
Ustalık eğitimine kayıt edilen kalfalar, kalfa değerlendirme ve kütük defterine kaydedilir ve bunlar için kalfa kayıt dosyası düzenlenir. İlişiği kesilen veya başka bir kuruma nakli yapılan kalfanın durumu, kalfalık belgesinin arkasına ve kalfa değerlendirme ve kütük defterindeki açıklama bölümüne yazılır.
Ustalık eğitiminde teorik eğitimin yanı sıra pratik eğitime devam esastır. Eğitim süresince kayıtlı kalfaların meslekleri ile ilgili bir iş yerinde çalışıp çalışmadıkları ilgili müdürlükçe izlenir. Kalfaların iş yeri değişikliklerinde iki aydan fazla pratik eğitim eksiklikleri, pratik eğitim süresine eklenir. İşinden ayrıldığı belirlenen kalfaların kayıtları, iki ay içinde yeni bir iş yerinde çalışmaya başlamamaları durumunda silinir.
Müdürlükçe bir meslek dalında ustalık eğitimine kaydedilen kalfa sayısının sınıf oluşturacak kadar olmaması ya da ustalık eğitiminin çeşitli olanaksızlıklar nedeniyle yapılamaması durumunda, eğitime alınamayan kalfaların kayıtları, eğitim ve ulaşım olanağı bulunan en yakın kuruma nakledilir. Bu konuda, il meslekî eğitim kurulunca gerekli plânlama yapılır.
Bu kalfaların durumu ve meslek dalları itibarıyla sayısı, ilgili müdürlükçe öğretim yılı başlamadan önce il meslekî eğitim kurulunun sekreterya görevini yürüten müdürlüğe bildirilir. İl meslekî eğitim kurulu kararıyla başka bir kuruma nakledilemeyecekleri yönünde karar alınması durumunda kalfaların eğitimi, aynı meslek alanı içindeki meslek dallarına ait meslek bilgisi dersleri birleştirilmiş sınıflarda yapılabilir. Birleştirilmiş sınıflarda da eğitime alınamayan kalfalar, beşinci yılın sonunda mesleklerinde beş yıl çalıştıklarını belgelendirmeleri durumunda ustalık sınavlarına katılabilirler.
Ustalık eğitimine kayıt yaptıranların ustalık sınavlarına girebilmeleri için kalfalık belgesinin düzenlendiği tarihten sonra, mesleklerinin özelliğine göre Bakanlıkça belirlenecek süre kadar çalışmış olduklarını belgelendirmeleri ve eğitimi başarı ile tamamlamaları gerekir.
Ustalık eğitimine devam ederken askerlik görevi nedeni ile bu eğitimden ayrılanların askerlik görevi sırasında aynı meslekte yapmış oldukları çalışmalar, pratik eğitim süresine dahil edilmez. Bu gibi durumlarda olanların ustalık sınavlarına girebilmeleri için yarım kalan eğitim süresini tamamlamaları gerekir.
Ustalık eğitimine kayıt yaptırmayan kalfaların ustalık sınavlarına girebilmeleri için meslekleri ile ilgili işlerde en az 5 yıl süre ile çalışmış olduklarını sosyal güvenlik kuruluşlarından alacakları hizmet belgesi ile belgelendirmeleri gerekir.
Meslek kuruluşlarına kayıtlı iş yerlerinde çırak olarak çalışıp kalfa olanlar, aynı iş yerinde en az bir yıl kalfa olarak çalışmak zorundadırlar.
Kalfalar;
a) Zorunlu askerlik hizmeti,
b) İkâmetini başka il/ilçeye taşıması,
c) Sağlığının mesleğini sürdürmesini olanaksız kılacak şekilde bozulduğunu sağlık raporu ile belgelendirmesi,
d) İş yeri sahibi gerçek kişi ise ölümü, tüzel kişi ise dağılması veya iş yerinin iki aydan fazla süre ile kapalı bulunması
ve benzeri nedenlerle iş yerinden ayrılabilirler.
Meslekî ve teknik orta öğretim programları mezunlarının ustalık eğitimi
Madde 28- Meslekî ve teknik orta öğretim kurumları veya meslekî ve teknik eğitim okul ve kurumlarından mezun olanlardan isteyenlere; bir iş yerini bağımsız olarak yönetmek için gerekli bilgi, beceri ve davranışları kazandırmak ve ustalık sınavlarına hazırlamak amacıyla ustalık eğitimi düzenlenir. Bunlar, kalfalar için açılmış olan ustalık eğitimine devam edebilirler.
Ustalık eğitiminde uygulanan programların kapsam ve süreleri, Meslekî Eğitim Kurulu’nun görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenir.
Ustalık eğitimi kurslarında okutulan derslerin adları ve saatlerine aşağıda yer verilmiştir:
KALFALARIN USTALIK EĞİTİM PROGRAMI
DERSLER SÜRE (SAAT)
1. İnsan Sağlığı ve İş Güvenliği 32 Ders saati
2. İş ve İnsan İlişkileri 24 Ders saati
3. İşletme Bilgisi 16 Ders saati
4. Sigorta ve Vergi Mevzuatı 16 Ders saati
5. Çalışma Hukuku 32 Ders saati
6. Ekonomi 24 Ders saati
7. Muhasebe 32 Ders saati
8. Meslek Dersleri 64 Ders saati
Not: Formda kazıntı, silinti olmayacaktır.
Bu belgeye eklenecek diğer evrak
1. Pratik eğitimden sorumlu ustanın “Usta Öğreticilik Belgesi” fotokopisi
2. Kalfalık belgesi aslı ve fotokopisi
3. Öğrenim belgesi aslı ve fotokopisi
4. Sağlık ve fiziki durumunun, mesleğin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olduğunu gösterir doktor raporu
5. 3 adet fotoğraf
6. Nüfus cüzdanı aslı ve örneği
KALFALIK BELGESİ NİÇİN GEREKLİDİR?
3308 sayılı kanun'un 17. maddesi gereğince kalfalık belgesi bulunmayanlar kalfa unvanı ile çalışamaz ve çalıştırılamazlar. Bu belgeye sahip olanlar, kalfalık unvanı kullanılmayan işyerlerinde dengi ,işlerde çalıştırılırlar.
507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkarlar Kanunu kapsamındaki işyerlerinde çalışarak kalfa olanlar en az bir yıl o işyerinde çalışırlar.Bu sürenin sonunda işyerini değiştirmek isteyen kalfaya üç ay önce başvurmak kaydıyla, o işyeri çıkma izni verir. Çıkma izni olmadan başka işyerleri kalfayı işe alamazlar.Kalfaların işten ayrılmalarını gerektiren hususlar yönetmelikle belirlenir.
KALFALIK BELGESİ NEREDEN ALINIR?
Kalfalık belgesi bu ad altında Türkiye'de Mesleki (Çıraklık) Eğitim Merkezleri tarafından verilir.
Belge almak isteyen kişiler bu merkezlere başvuruda bulunurlar. Kanun ve yönetmeliklere göre kişi doğrudan kalfalık sınavına alınır veya kalfalık belgesi verilir.
KİMLER KALFALIK BELGESİ ALABİLİR?
Bir meslekte kalfalık belgesi verilebilmesi için kişinin çalıştığı mesleğin o ilde 3308 sayılı kanunun uygulama kapsamında olması gerekir.Kanun kapsamında olmayan meslek dallarında Kalfalık ve Ustalık belgesi verme yetkisi ilgili meslek odalarındadır.
Kapsamdaki herhangi bir meslek dalında, 2-3 yıl mesleki eğitim merkezlerinde eğitim görerek mezun olanlar kalfalık sınavlarına alınırlar.
Mesleğin kanun kapsamına yeni alındığı tarihte bir işyerinde çalışıp 18 yaşını doldurmuş olanlar doğrudan, 16 yaşını doldurmuş olanlar intibak eğitimine katılarak kalfalık sınavlarına alınırlar.
3308 Sayılı Kanun Geçici Madde 1
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte;
a) Bakanlıkça tespit edilen meslek dallarında çalışmakta olup, bakanlıkça ilan edilecek tarihten itibaren üç ay içerisinde müracaat edenlerden;
1.18 yaşını doldurmuş olanlar doğrudan,(Ek-II)
2.16 yaşını doldurmuş olanlar kapsam ve süreleri Bakanlıkça belirlenecek eğitime tabi tutulduktan sonra,kalfalık sınavına alınırlar. Sınavlarda başarılı olanlara kalfalık belgesi verilir.(Ek-II)
Mesleğinin; ilde kapsama alındığı tarihten sonra uyum(intibak) eğitimine başvuruda bulunup EK-3 form ile uyum eğitimi süresinin en az iki katı kadar süreyle mesleğinde çalışmış olduklarını sosyal güvenlik kuruluşlarından veya iş yerinden belgelendirenler, doğrudan kalfalık sınavlarına alınırlar.
Elektrik tesisatçılığı 3. sınıf yetki belgesi olanlar denklik yaptırmak sureti ile doğrudan kalfalık belgesi alırlar.
Mesleğin kanun kapsamına alındığı tarihten önce ilgili meslek odasının verdiği TESK kalfalık belgeleri denklik işlemleri gereğince birebir değiştirilir. Ancak bu durumda olanlardan TESK kalfalık belgesinde Milli Eğitim Bakanlığı komisyon üyesi imzası bulunmayan ve ilgili odanın kayıt defterinde bulunmayanların belgesi birebir değiştirilmez.
Yurt dışından alınmış olan kalfalık veya kalfalık belgesine eşdeğer olan belgeler yine denklik işlemleri gereğince değerlendirilir.
2089 sayılı kanuna göre alınmış olan kalfalık belgeleri birebir değiştirilir.
Herhangi bir meslekte alınmış olan kurs belgeleri denklik işlemlerine göre değerlendirilir.
Yukarıdaki şartlar dışında kalan kişiler kalfalık belgesi almak istediklerinde; Mesleklerindeki çalışmışlıkları denklik işlemlerine göre değerlendirilir. Bu gibilerden Mesleki (Çıraklık) eğitim sürelerinin iki katı kadar çalışmışlık ve bu çalışmışlıklarının 06.01.1998 tarihinden sonraki yıllarına ait primlerin herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan belgelendirmesi istenir. Kanun kapsamına 06.01.1998 tarihinden sonra alınan meslek dallarında ise kapsama alındıktan sonraki yıllara ait primlerin belgelendirilmesi istenir.
Çalışma sürelerinin hiç birine askerlik süreleri dahil edilmez.
KALFALIK SINAVLARI NASIL YAPILMAKTADIR?
Kalfalık sınavına giriş belgesini alan adayların sınav için hazırlık işlemleri bitmiş olur.
Kalfalık sınavları Şubat-Haziran ve Eylül dönemlerinde yapılmaktadır.
Kalfalık Sınav tarihi ve listeleri sınav ayından en geç bir hafta önce merkezimizde ilan edilir ve ilgili meslek odalarına gönderilir
Adayların sınavları Yazılı ve Uygulamalı olmak üzere iki bölümden oluşur. Yazılı bölümde adaylar genel bilgi dersleri ve meslek derslerinden sorumlu tutulur. Uygulama bölümünde ise Mesleki Uygulama (Pratik) dersinden sorumlu tutulur.
Sınavlar 2 Alan ve meslek bilgisi öğretmeni, 1 Sanayi veya Ticaret Odası temsilcisi, 2 ilgili meslek odası temsilcisinden oluşan komisyon tarafından yapılır.
Sınavlarda başarılı olmanın öncelikli şartı sınavlara katılmaktır. Herhangi bir dersten sınava girmeyen aday o dersten başarısız olur ve bir sonraki döneme kalır
Sınavlarda 5'lik not sistemi uygulanır. ( 0-geçersiz, 1-zayıf, 2-geçer, 3-orta, 4-iyi, 5-pekiyi)
Sınava giren adayların sonuçları tüm mesleklerin sınavlarının bitimini takip eden 15 gün içinde merkezimizde ilan edilir ve ilgili meslek odalarına gönderilir. Kalfalık Sınav sonuçları ayrıca sitemizde yayınlanmaktadır.
Başarısız olan adaylar bir sonraki dönem sadece başarısız oldukları derslerden sınavlara tekrar girerler.
Adayların 12 dönem ( 4 yıl) sınavlara girme hakkı vardır. Bu süre içerisinde sınavı kazanamayan veya sınavlara girmeyen adaylar haklarını kaybederler. (Askerlik, hastane, hapishane vb. özür durumlarında geçen sınav hakları bu durumu belgelendirmeleri kaydı ile iade edilir.)
Kalfalık belgesini alan adaylar durumlarına göre ustalık eğitimine katılmak, ustalık sınavına girmek veya tekrar denklik işlemleri için başvuruda bulunabilirler.
KALFALIK SINAVLARINDA ORTALAMADAN GEÇME ŞARTLARI:
Ortalamaya girecek dersler:
1- Meslek Matematiği
2- Toplam Kalite Yönetimi
3- İşletme Bilgisi ve Kooperatifçilik
Diğer dersler ortalamaya girmez.
Ortalamadan geçmek için sınava girme şartı aranır.
Bir kişinin ortalamaya girebilmesi için ;
Matematik, Toplam Kalite Yönetimi ve İşletme Bilgisi Koop. Derslerinin dışındaki derslerden geçer not en az iki ( -2- ) alınması, Pratik Eğitim dersinden de en az üç ( -3- ) alınması gerekmektedir.Bu durumdaki kişilerin Yukarıdaki üç dersin herhangi birinden veya hepsinden sınavdan zayıf ( -0- ve -1- ) almaları halinde ders ortalamalarına bakılır. Bunun içinde bütün ders notları toplanır ve ders sayısına bölünür. Derslerin ortalaması en az -2- ise bu kişiler ortalamadan geçer
USTALIK BELGESİ NİÇİN GEREKLİDİR?
3308 sayılı kanun- Madde 30- (Değişik: 29/06/2001-4702 K/18 md.) Ustalık belgesine sahip olanlar veya bunları işyerlerinde çalıştıranlar bağımsız işyeri açabilir.
Bu Kanun kapsamına alınan il ve mesleklerde; belediyeler ve işyeri açma izni vermeye yetkili diğer kurum ve kuruluşlar işyeri açacaklardan, meslek odaları ise işyeri sahibi olarak üye kaydı yaptıracaklardan, ustalık belgesi istemek zorundadır.
Bu işyerlerinde alanında meslekî eğitim almış olanlar istihdam edilir. İstihdam edilenlerin almaları gereken eğitimin seviyesi, türü ile halen çalışanların durumu Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
İşyeri sahipleri veya o işyerinde çalışan ustalık belgesi sahipleri, ustalık belgelerini işyerlerine asar.
Ustalık belgesi sahibi olanlar bu haklarını on sekiz yaşını tamamlayana kadar kullanamaz.
Teknik lise mezunları veya meslekî ve teknik eğitim okul ve kurumlarının dört yıllık eğitim programlarından mezun olanlara, ustalık belgesinin yetki ve sorumluluklarını taşıyan, mesleklerinde bağımsız İşyeri Açma Belgesi verilir.
Ustalık belgesi bulunmayanlar usta unvanı ile çalışamaz ve çalıştırılamazlar.
Meslekî ve Teknik Eğitim Yönetmeliği Madde 293- Kanunun; 30 uncu maddesine aykırı olarak ustalık belgesi olmadan açılan iş yerleri, durumun öğrenilmesinden itibaren il meslekî eğitim kurulu ile ilgili makamların başvurusu üzerine mahallin mülkî amirince yedi gün içinde kapatılır.
USTALIK BELGESİ NASIL ALINIR
Ustalık belgesi bu ad altında Türkiye'de Mesleki (Çıraklık) Eğitim Merkezleri tarafından verilir.Belge almak isteyen kişiler bu merkezlere başvuruda bulunurlar.Kanun ve yönetmeliklere göre kişi doğrudan ustalık sınavına alınır veya ustalık belgesi verilir.
KİMLER USTALIK SINAVINA GİREBİLİR VEYA USTALIK BELGESİ ALABİLİR
Bir meslekte ustalık belgesi verilebilmesi için kişinin çalıştığı mesleğin o ilde 3308 sayılı kanunun uygulama kapsamında olması gerekir.Kanun kapsamında olmayan meslek dallarında Kalfalık ve Ustalık belgesi verme yetkisi ilgili meslek odalarındadır.Ancak meslek lisesi mezunu olarak doğrudan ustalık belgesi almak için başvuruda bulunanlar Türkiye'de herhangi bir ilde bu mesleğin kanun kapsamında olması halinde ustalık belgesi alabilir veya ustalık sınavlarına girebilirler.
Kalfalık belgesini aldıktan 3308 sayılı kanun'un 28/b maddesi gereğince ustalık eğitimine katılanlar, ustalık eğitimi çalışma süresi kadar çalıştıktansonra ustalık sınavına katılırlar.
Kalfalık yeterliğini kazanmış olup mesleklerinde en az beş yıl çalışmış olanlar ustalık sınavlarına doğrudan katılabilirler.Bu sınavları başarı ile tamamlayanlara ustalık belgesi verilir.kanun maddesi (28/c)
Kalfalık belgesi almış olup, kalfalık belgesini aldığı tarihten itibaren mesleklerinde en az beş yıl çalışmış olanlar 3308 sayılı kanun'un 28-c maddesi gereği ustalık sınavlarına doğrudan katılabilirler. ( 06.01.1998 tarihinden önce kanun kapsamına alınan meslek dalları için 06.01.1998 tarihinden bu güne kadar olan bölümlerine ait çalışma sürelerinin ayrıca sosyal güvenlik kuruluşundan belgelendirilmesi istenir. 06.01.1998 tarihinden sonra kanun kapsamına alınan meslek dalları için kanun kapsamına alındıkları tarihten bu güne kadar olan bölümlerinin sosyal güvenlik kuruluşlarından belgelendirilmesi istenir.)
Mesleğin ilde kanun kapsamına alındığı tarihte kalfalık belgesine veya kalfalık belgesine denk bir belgeye sahip olanlardan 22 yaşını doldurmuş olanlar, başvuru süreleri içinde başvurmaları halinde doğrudan ustalık sınavlarına alınırlar.
3308 sayılı kanun'un geçici 1. maddesine göre doğrudan kalfalık sınavına katılarak belge almış olanlar;
a)Çıraklık eğitimi süresi 2 yıl olan mesleklerde çalışanlar 7 yıl,
b)Çıraklık eğitimi süresi 3 yıl olan mesleklerde çalışanlar 8 yıl,
c)Çıraklık eğitimi süresi 4 yıl olan mesleklerde çalışanlar 9 yıl
meslekleri ile ilgili işlerde çalıştıklarını EK-3 Formu ile belgelendirdiklerinde, kalfalık belgesini almaya hak kazandıkları dönemden sonra açılacak ilk ustalık sınavına alınırlar.
(Kanun'un Geçici 1 inci maddesinden yararlanıp doğrudan kalfalık sınavına giren ve başarılı olarak ustalık sınavına başvuranların, yukarıda belirtilen süreler kadar mesleği ile ilgili bir işte çalıştığını, iş yerinden veya sosyal güvenlik kuruluşlarının herhangi birinden alacakları belge ile belgelendirmeleri gerekir. 6/1/1998 tarihinden önce çıraklık eğitimi uygulama kapsamına alınan mesleklerde, 6/1/1998 tarihinden sonrasına ait hizmetlerin sosyal güvenlik kuruluşlarından birine primlerin yatırılmış olduğunun belgelendirilmesi istenir. Bu durumda olanların başvurduğu ilde, mesleğinin çıraklık eğitimi uygulama kapsamına alındığı tarih ile 6/1/1998 tarihi arasında 18 yaşını tamamladığı tarihten sonraki hizmetleri dikkate alınır. 6/1/1998 tarihinde veya sonrası bir tarihte çıraklık eğitimi uygulama kapsamına alınan mesleklerde, mesleğin çıraklık eğitimi uygulama kapsamına alındığı tarihten sonrasına ait olan hizmetlerin sosyal güvenlik kuruluşlarından birine primlerin yatırılmış olduğunun belgelendirilmesi istenir.)
En az 3 yıllık bir mesleki teknik eğitim veren lise ve dengi okullardan 1985-1986 öğretim yılından sonra mezun olanlar doğrudan ustalık sınavlarına katılırlar. Önceki mezunlar doğrudan ustalık belgesi alır.
(Elektrik tesisatçılığı 2. sınıf yetki belgesi de bu kapsamda değerlendirilir. Elektrik tesisatçılığı 1. sınıf yetki belgesi sahiplerine doğrudan ustalı k belgesi verilir. Astsubay sınıf okulları mezunları ilgili genelge de dikkate alınarak bu kapsamda değerlendirilir.)
Mesleğinin, ilde kanun kapsamına alındığı tarihte, iş yeri sahibi olup fiilen usta olarak çalışanlar; Bakanlıkça duyurulan tarihlerde ilgili merkez müdürlüğü'ne EK-4 form ile mesleğinin o ilde Kanun kapsamına alındığı tarihte iş yeri sahibi olduğunu vergi dairesinden ve bu meslekte fiilen usta olarak çalıştığını bağlı olduğu meslekî kuruluştan onaylattırarak başvurduklarında kendilerine doğrudan ustalık belgesi verilir.(Af çıktığı zaman)
Elektrik Tesisatçılığı meslek dalında ustalık belgesi alacak iş yeri sahiplerinden ayrıca Elektrik Tesisatçılığı Kalfalık Belgesi veya en az "Elektrik Tesisatçılığı Üçüncü Sınıf Yetki Belgesi" istenir.
*Yürürlükten kaldırılmış bulunan 2089 sayılı Çırak, Kalfa ve Ustalık Kanunu'nun Geçici 4 üncü maddesi hükmüne göre ustalık belgesi almış olanların bu belgeleri, Kanun'un Geçici 3 üncü maddesine göre geçerli sayıldığından bunlara ayrıca iş yeri sahibi olarak aynı meslek dalında ustalık belgesi verilmez.
Mesleğinin çıraklık eğitimi uygulama kapsamına alındığı tarihte iş yeri sahibi olup bu iş yerinde fiilen usta durumunda çalıştığını belgelendirmiş olanlardan öğrenim belgesi olmayanlar, diplomalarını alıncaya kadar geçerli olmak üzere, "Mesleğini Devam Ettirme Belgesi" düzenlenir.
En az 4 yıllık eğitim veren mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarından mezun olanlara, meslek lisesini bitirdikten sonra alanı ile ilgili bölümde ön lisans eğitimi alanlara ve 4 yıllık fakülte mezunu olanlara doğrudan işyeri açma belgesi verilir. Ön lisans eğitimi alanlardan lise mezunu olanlar 1 yıl çalışmışlık belgelendirerek işyeri açma belgesi alır. İşyeri açma belgesi ustalık belgesi ile aynı yetki ve sorumluluklara sahiptir.
Bunların dışında kalan veya yurt dışından alınmış olan belgeler denklik işlemlerine tabiidir.
Ustalık belgesi sahibi olan kişiler bağımsız işyeri açabilirler.
Ustalık belgesine sahip olan kişiler yanlarında çırak çalıştırabilmek için Usta öğreticilik belgesi almak zorundadırlar.
Çalışmışlık sürelerinin hiç birine askerlik süreleri dahil edilemez.
Zorunlu sebeplerden dolayı ( Yurt dışında bulunanlar,Askerlik görevini yapmakta olanlar,Göz altında bulunan veya mahkûm olanlar,Tam teşekküllü bir sağlık kuruluşundan alınmış hastalık raporu bulunanlar,Etkileri bu süreyi dolduracak kadar doğal afete maruz kalanlar) geçici 1. madde gereği verilen sürelerde haklarını kullanamayanlar zorunlu sebebin ortadan kalkmasından itibaren 90 gün içinde bu haklarını kullanabilirler.2089 sayılı kanuna göre ustalık belgesi alanları belgelerinin geçerliliği devam ettiğinden yeniden belge düzenlenmez.
USTALIK SINAVLARINA BAŞVURUDA HANGİ BELGELER İSTENİR
Ortak belgeler ;
a) Öğrenim belgesinin aslı ve örneği,
b) Nüfus cüzdanı aslı ve örneği,
c) Dört adet vesikalık fotoğraf
d) Sağlık ve fizikî durumunun mesleğinin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olduğunu gösterir doktor raporu
Yukarıdaki belgelere ek olarak ;
Mesleki teknik ortaöğretim okulu mezunu, yüksek okul mezunu, fakülte mezunu olarak doğrudan belge alacak olanlar durumlarını belirtir dilekçe,
Mesleğin kanun kapsamına alındığı tarihte kalfalık belgesi veya denk belgeye sahip olup 22 yaşını doldurmuş olanlar Ek-2 formu (Af çıktığı zaman)
Ustalık eğitimine katılarak çalışma süresini tamamlayanlar Ek-3 formu ve kalfalık belgesi,
Kalfalık belgesi aldıktan sonra 5 yıl çalışanlar, kanun'un geçici maddesi gereği doğrudan kalfalık sınavına katılarak belge alanlar EK-3 formu ,kalfalık belgesi ve sosyal güvenlik kuruluşlarının birinden alınmış belge,
Lise sonrası ön lisans mezunlarından 1 yıllık çalışmışlık belgesi ve sosyal güvenlik kuruluşlarından birinden bu yıla ait primleri gösterir belge,
İşyeri sahibi olarak Elektrik tesisatçılığı meslek dalında doğrudan ustalık belgesi alacaklardan kalfalık belgesi veya 3. sınıf yetki belgesi ayrıca istenir.
USTALIK SINAVLARI NASIL YAPILMAKTADIR
Ustalık sınavına giriş belgesini alan adayların sınav için hazırlık işlemleri bitmiş olur.
Ustalık sınavları Şubat-Haziran ve Eylül dönemlerinde yapılmaktadır.
Sınav tarihi ve listeleri sınav ayından en geç bir hafta önce merkezimizde ilan edilir ve ayrıca sitemizde de yayınlanır.
Adayların sınavları Yazılı ve Uygulamalı olmak üzere iki bölümden oluşur. Yazılı bölümde adaylar genel bilgi dersleri ve meslek derslerinden sorumlu tutulur. Uygulama bölümünde ise Mesleki Uygulama (Pratik) dersinden sorumlu tutulur.
Sınavlarda başarılı olmanın öncelikli şartı sınavlara katılmaktır. Herhangi bir dersten sınava girmeyen aday o dersten başarısız olur ve bir sonraki döneme kalır.
Sınavlarda 5'lik not sistemi uygulanır. ( 0-geçersiz, 1-zayıf, 2-geçer, 3-orta, 4-iyi, 5-pekiyi)
Sınava giren adayların sonuçları tüm mesleklerin sınavlarının bitimini takip eden 15 gün içinde merkezimizde ilan edilir ve ayrıca sitemizde yayınlanır.
Başarısız olan adaylar bir sonraki dönem sadece başarısız oldukları derslerden sınavlara tekrar girerler.
Adayların 12 dönem ( 4 yıl) sınavlara girme hakkı vardır. Bu süre içerisinde sınavı kazanamayan veya sınavlara girmeyen adaylar haklarını kaybederler. (Askerlik,hastane, hapishane vb. özür durumlarında geçen sınav hakları bu durumu belgelendirmeleri kaydı ile iade edilir.)
Ustalık belgesini alan adaylar Usta öğreticilik kursu için başvuruda bulunabilirler.
KİMLER İŞYERİ AÇMA BELGESİ ALABİLİR
1) Teknik lise mezunları ve genel liselerden birinden mezun olup ta önlisans seviyesinde mesleki ve teknik öğrenim görenler ile, meslek lisesi mezunu olup ta alanı dışında bir meslek dalında önlisans eğitimi görenlere mesleğinde en az 1 yıl çalıştıktan sonra;
2) Lisans seviyesinde mesleki ve teknik eğitim görenler ile, meslek lisesi mezunu olup ta mesleği ile ilgili meslek dalında önlisans eğitimi alanlara doğrudan işyeri açma belgesi verilir. (Kanun maddesi :30)
Başvuruda İstenilenler
1-Okul diplomalarının aslı ve fotokopisi
2-Nüfüs Cüzdanı aslı ve fotokopisi
3-4 adet vesikalık fotoğraf
4-Sağlık ve fiziki durumunun mesleğinin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olduğunu
gösterir doktor raporu
5-Dilekçe (okulda hazır var)
Şartları uyan kimseler yukarıda yazılı evraklarla birlikte kendilerine en yakın mesleki eğitim merkezine başvuruda bulunarak sınava girmeden doğrudan İşyeri Açma Belgesi alabilirler. (İşyeri Açma Belgesi ,Ustalık Belgesi ile aynı işi görmektedir.)
USTA ÖĞRETİCİ KİMDİR
Ustalık yeterliğini kazanmış; aday çırak, çırak, kalfa ile meslekî ve teknik eğitim okul ve kurumları öğrencilerinin iş yerindeki eğitiminden sorumlu, meslekî eğitim tekniklerini bilen ve uygulayan kişidir.
Yukarıdaki tanımdan da anlaşılacağı üzere bir işyerinde çırak çalıştırmak için Usta Öğreticilik belgesi bulundurma şartı vardır.
3308 sayılı kanun-Madde 15- Aday çırak ve çırak almak için işyerinde usta öğretici bulunması şarttır.
Usta öğretici belgesi alabilmek için Ustalık belgesi veya İşyeri açma belgesi sahibi olmak ve Mesleki (Çıraklık) Eğitim Merkezleri tarafından açılmış olan 40 saatlik Usta öğreticilik kurslarını başarı ile bitirmiş olmak gerekir.
USTA ÖĞRETİCİ BELGESİ NASIL ALINIR
330 sayılı kanun -madde 31- Ustalık yeterliğini kazanmış olanlar Bakanlıkça açılacak iş pedagojisi kurslarını başarıyla tamamladıkları takdirde kendilerine usta öğreticilik belgesi verilir.
Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği- Madde 72- Ustalık belgesine sahip olup aday çırak, çırak, kalfa ve öğrencilerin iş yerindeki eğitiminden sorumlu meslekî eğitim tekniklerini bilen ve uygulayan kişileri yetiştirmek üzere kurumlarda iş pedagojisi kursu açılır. Mesleğin özelliğine göre düzenlenecek kurslar, gerektiğinde kurum dışında ve çalışma saatleri içinde de açılabilir.Kursların özel amaçları ve bu amaçları gerçekleştirecek derslerin çeşitleri, süreleri ve konuları Bakanlıkça hazırlanacak öğretim programlarında belirtilir.
Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği- Madde 74 -c) Usta öğreticilerin eğitimi için iş pedagojisi kursuna katılan ustaların devamsızlıkları, her ders için ayrı ayrı tutulur. Ustalar, eğitim süresinin en az 3/4'üne devam etmek zorundadırlar. Daha fazla devamsızlığı olanlar, daha sonraki bir tarihte düzenlenecek kurslarda devam edemedikleri derse katılırlar.
Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliği- Madde 86 -f) Usta öğreticilerin iş pedagojisi kurs sonu sınavı, test şeklinde yapılır. Soru sayısı, derslerin ders saatleri dikkate alınarak belirlenir. Konuların işlenmesinde ayrı öğretmenlerin görev alması durumunda sorular, ilgili öğretmenlerce hazırlanarak kurs sonunda tek sınav şeklinde uygulanır.
Kursa katılanların başarılı sayılabilmeleri için kurs sonunda yapılan sınavda, en az 45 puan "Geçer" not almaları gerekir. Sınavda başarılı olamayanlar, daha sonra açılacak kursların bitiminde yapılacak sınavlara katılabilirler.
Usta öğreticilik kurslarına katılmak isteyenler Usta öğretici Kursu başvuru dilekçesi doldurarak merkezimize başvuruda bulunurlar.
Kurs grupları oluşturulduğunda adaylara kurs tarihleri bildirilerek çağrı yapılır.
Merkezimizde kurslar mesai saatleri dışında (17:30-20:30) yapılmaktadır. (Hafta sonları hariç iki hafta)
Değerli üyemiz Ahmet KÖMÜRCÜ nün sitesinden alıntıdır kaynak :
http://www.ahmetkomurcu.com/discuss.htm
KUAFÖR FORUMU
